Minimalne wynagrodzenie i pracownicze plany kapitałowe – jakie zmiany czekają na pracodawców w 2020

Jaka jest kwota minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2020? Czy przy umowach zlecenie obowiązuje stawka minimalna? Kogo dotyczą Pracownicze Plany Kapitałowe?

• Minimalne wynagrodzenie za pracę w 2020

2600 zł brutto to kwota minimalnego wynagrodzenia za pracę, która obowiązuje od 1 stycznia 2020 r. Płaca minimalna przysługuje osobom zatrudnionym na etacie i dotyczy każdego rodzaju umowy o pracę. Osoba zatrudniona w pełnym wymiarze czasu pracy powinna otrzymać wynagrodzenie w wysokości co najmniej 2600 zł.

Obliczając wysokość wynagrodzenia pracownika nie uwzględniasz:

• dodatku za staż pracy,
• dodatku do wynagrodzenia za pracę w porze nocnej,
• wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych,
• nagrody jubileuszowej,
• odprawy pieniężnej przysługującej w związku z przejściem na emeryturę lub rentę z tytułu niezdolności do pracy.

Minimalne wynagrodzenie pracownika, który jest zatrudniony w niepełnym miesięcznym wymiarze czasu pracy, ustalisz proporcjonalnie do liczby godzin pracy tego pracownika w danym miesiącu. Za podstawę wyliczenia bierzesz wysokość minimalnego wynagrodzenia.

Od 2020 r. do wysokości minimalnego wynagrodzenia nie będzie wliczany dodatek za staż. Dodatek za staż pracy to dodatek do wynagrodzenia, który pracownik otrzymuje z tytułu osiągnięcia ustalonego okresu zatrudnienia, na zasadach określonych u pracodawcy. Ten dodatek przysługuje tylko u pracodawców, u których przewidziano taki składnik wynagrodzenia (np. w regulaminie wynagradzania, układzie zbiorowym pracy).

Podwyżka płacy minimalnej oznacza też wzrost dodatku za pracę w porze nocnej. Pora nocna to osiem godzin przypadających między godzinami 21.00 a 7.00 rano, przy czym dokładny przedział godzin określa każdy pracodawca w aktach wewnątrzzakładowych. Pracownikowi, który wykonuje pracę w porze nocnej przysługuje dodatek do wynagrodzenia za każdą godzinę takiej pracy w wysokości 20% stawki godzinowej wynikającej z minimalnego wynagrodzenia za pracę.

• Stawka godzinowa przy umowach cywilnoprawnych

Osoby, które pracują w oparciu o umowy cywilnoprawne, mają gwarancję wypłaty minimalnej stawki godzinowej. Od 1 stycznia 2020 r. stawka godzinowa wynosi 17 zł brutto.

Minimalna stawka godzinowa ma zastosowanie do umów zlecenia (art. 734 Kodeksu cywilnego) lub umów o świadczenie usług, do których stosuje się przepisy o zleceniu (art. 750 Kodeksu cywilnego). Gwarancją otrzymywania minimalnej stawki zostały objęte:

• osoby fizyczne nieprowadzące działalności gospodarczej oraz
• osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą, które prowadzą działalność jednoosobowo i osobiście wykonują zadania wynikające z umowy.

Minimalna stawka godzinowa dotyczy osób samozatrudnionych wykonujących działalność gospodarczą zarejestrowaną w Polsce lub w państwie niebędącym państwem członkowskim Unii Europejskiej lub państwem Europejskiego Obszaru Gospodarczego.

Pamiętaj! Za wypłacenie zleceniobiorcy wynagrodzenia w niższej wysokości niż obowiązująca wysokość minimalnej stawki godzinowej grozi grzywna w wysokości od 1000 zł do 30 000 zł.

• Pracownicze Plany Kapitałowe (PPK)

PPK służą systematycznemu gromadzeniu oszczędności przez uczestnika PPK z przeznaczeniem na wypłatę po osiągnięciu przez niego 60 roku życia.

Od 1 stycznia 2020 r. PPK obejmą kolejną grupę przedsiębiorców, tj. firmy zatrudniające co najmniej 50 osób (według stanu na 30 czerwca 2019 r.). PPK są wprowadzane przez firmy stopniowo – zależnie od liczby zatrudnionych osób. Docelowo PPK mają się pojawić w każdym podmiocie, który zatrudnia co najmniej jedną osobę.

Tabela: Kiedy firmy muszą tworzyć PPK

Z obowiązku tworzenia PPK są zwolnione firmy, prowadzące Pracownicze Programy Emerytalne, do których przystąpiło co najmniej 25% osób zatrudnionych, pod warunkiem, że naliczają i odprowadzają składki podstawowe do PPE w wysokości co najmniej 3,5% wynagrodzenia.

PPK obejmowani są pełnoletni zatrudnieni pracujący na umowy, od których odprowadzane są obowiązkowe składki emerytalno-rentowe. Są to:

• pracownicy (osoby zatrudniona na podstawie umowy o pracę, powołania, wyboru, mianowania lub spółdzielczej umowy o pracę),
• osoby fizyczne wykonujące pracę nakładczą,
• członkowie rolniczych spółdzielni produkcyjnych lub spółdzielni kółek rolniczych,
• osoby fizyczne – wykonujące pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług,
• członkowie rad nadzorczych wynagradzanych z tytułu pełnienia tych funkcji,
• osoby przebywające na urlopach wychowawczych lub pobierające zasiłek macierzyński lub zasiłek w wysokości zasiłku macierzyńskiego.

Osoby w wieku poniżej 55 lat trafiają do PPK „z automatu”, chyba że z tej możliwości zrezygnują – muszą podpisać specjalną deklarację. Ci którzy ukończyli 55 lat, ale nie ukończyli lat 70, mogą przystąpić do Planu tylko na życzenie (też podpisując deklarację). Osoba zatrudniona może zrezygnować z odprowadzania składek na PPK. Może też zmienić zdanie i do systemu wrócić.

Pamiętaj. Jeśli zatrudniasz 50 osób i więcej, masz obowiązek zawarcia dwóch umów:

• umowy o zarządzanie PPK z instytucją finansową,
• umowy o prowadzenie PPK – w imieniu i na rzecz zatrudnionego.

Umowę o zarządzanie PPK zawierasz z instytucją finansową. Instytucję możesz wybrać z listy, którą znajdziesz na oficjalnym portalu poświęconym PPK. Umowa musi mieć postać elektroniczną pozwalającą na utrwalenie jej treści na trwałym nośniku, np. na USB, płycie CD lub w pliku PDF przekazanym mailem.

Firmy zatrudniające co najmniej 50 osób (według stanu na 30 czerwca 2019 r.) muszą podpisać umowę o zarządzanie PPK z instytucją finansową do 24 kwietnia 2020 r.

Wyboru instytucji finansowej dokonujesz w porozumieniu z działającą u ciebie zakładową organizacją związkową. A jeśli takiej nie ma, to w porozumieniu z reprezentacją osób zatrudnionych, która została wyłoniona w tym celu. Jeżeli na miesiąc przed upływem terminu, w którym musisz zawrzeć umowy o zarządzanie PPK, nie osiągniesz takiego porozumienia, to sam wybierasz instytucję finansową, z którą zawrzesz umowę o zarządzanie PPK. Musisz mieć przy tym na uwadze najlepiej rozumiany interes osób zatrudnionych. Przepisy dotyczące PPK dają wskazówki, jak wybierać instytucję finansową.

W szczególności powinieneś ocenić:

• proponowane warunki zarządzania środkami gromadzonymi w PPK,
• efektywność w zarządzaniu aktywami,
• doświadczenie w zarządzaniu funduszami inwestycyjnymi lub funduszami emerytalnymi.

Umowa o zarządzanie PPK nie może zawierać warunków mniej korzystnych niż warunki prezentowane przez instytucję finansową na portalu PPK w dniu zawarcia tej umowy. Twoim obowiązkiem jako firmy będzie podpisanie umowy o prowadzenie PPK w imieniu i na rzecz zatrudnianych przez ciebie pracowników.

Taką umowę, co do zasady, powinieneś zawrzeć po upływie trzeciego miesiąca od zatrudnienia pracownika. Masz na to czas do 10 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym upłynął termin 3 miesięcy od jego zatrudnienia. Do okresu zatrudnienia wliczasz wcześniejsze okresy zatrudnienia tego pracownika w twojej firmie (z poprzednich 12 miesięcy).

Nie musisz jednak zawierać indywidualnej umowy dla każdego pracownika. Wystarczy lista osób objętych PPK jako załącznik do umowy o prowadzenie PPK. Upewnij się, że lista jest aktualna i nie ma na niej osób, które już u ciebie nie pracują albo zrezygnowały z PPK.

Ważne! W pierwszym okresie wdrażania PPK obowiązuje szczególna regulacja dotycząca terminu podpisania umowy. Firma zatrudniająca co najmniej 50 osób (według stanu na 30 czerwca 2019 r.) powinna podpisać pierwsze umowy o prowadzenie PPK, dla osób zatrudnionych w dniu 1 stycznia 2020 r., najpóźniej do dnia 11 maja 2020 r.

Oszczędności w ramach PPK tworzone są wspólnie przez osoby zatrudnione, firmy oraz państwo. Pracownicy i pracodawcy finansują kwoty podstawowe (odpowiednio 2% i 1,5 % wynagrodzenia). Mogą też wpłacać kwoty dodatkowe.

Wpłaty na PPK, finansowane przez osobę zatrudnioną, potrącasz z jej wynagrodzenia po opodatkowaniu i oskładkowaniu. Kwoty, które w ramach PPK sfinansujesz jako pracodawca nie są oskładkowane, ale są dla pracownika przychodem. Oprócz tego państwo dopłaci do planu 240 zł rocznie. W pierwszym roku pracownicy otrzymają także tzw. wpłatę powitalną w wysokości 250 zł.

Pieniądze z PPK są gromadzone na kontach. Środkami zarządza wybrana przez ciebie instytucja finansowa. Nadzór nad PPK w zakresie zgodności z prawem oraz interesem uczestników systemu sprawować będzie Komisja Nadzoru Finansowego. Instytucje finansowe muszą określone wymogi, w tym doświadczenie, by zostały dopuszczone do zarządzania środkami gromadzonymi w PPK. Środki gromadzone w PPK będą inwestowane w fundusze zdefiniowanej daty, których polityka inwestycyjna będzie się zmieniać wraz z wiekiem uczestnika PPK.

Jeśli, jako pracodawca, nie dopełnisz obowiązku zawarcia umowy o PPK w ustalonym terminie, grozi ci grzywna w wysokości do 1,5% całego funduszu wynagrodzeń. Podobna kara jest przewidziana za nakłanianie zatrudnionych do rezygnacji z oszczędzania w PPK.

Karze grzywny w wysokości od 1 000 zł do 1 000 000 zł podlega pracodawca, który:

• nie zawrze umowy o prowadzenie PPK,
• nie będzie dokonywać wpłat na PPK,
• nie będzie prowadził stosownej dokumentacji,
• będzie podawał nieprawdziwe dane w sprawie PPK.

Potrzebujesz więcej informacji o PPK, szukaj ich na portalu mojeppk.pl